تب زرد
ویروس تب زرد میتواند برای مدتهای طولانی در بدن پشه زندگی کند. این پشه نسبت به تغییرات فصل بسیار مقاوم است.
پشه با نیش زدن انسان یا سایر پستانداران، ویروس را وارد بدن آنها میکند. این ویروس از طریق پوست داخل شده و وارد جریان خون میشود. این ویروس به محض ورود به بدن انسان، شروع به تکثیر و تولید مثل میکند.
این ویروس بیشتر قلب، کلیه، کبد و غدد فوق کلیوی را درگیر میکند، خون را هم آلوده می کند. فرد بیمار میزان بالایی از ویروس تب زرد را در جریان خونش خواهد داشت.
ویروس تب زرد 3 الی 5 روز قبل از بروز علائم ظاهری، تکثیر مییابد.
چرخه ویروس تب زرد
پشهای که انسان را نیش زده است، عفونی است و میتواند این ویروس را به میزبانهای بیشتری انتقال دهد. اغلب تب زرد در جنگلها وجود داشته و پستانداران را آلوده میکند و در شهرهای کوچک و روستاها، شیوع این بیماری کمتر اتفاق میافتد. در شهرهای بزرگ شیوع این ویروس شدید و سخت میباشد، زیرا افراد زیادی در تعامل با یکدیگر هستند و این ویروس میتواند به راحتی پراکنده شود.
علایم بالینی: دوره نهفتگي در حدود 3 تا 6 روز است. در شروع بيماري تب، لرز، سردرد و درد پشت وجود دارد که با علائم تهوع، استفراغ و کاهش ضربان قلب ادامه مي يابد. برخي بيماران پس از چند روز بهبود مي يابند. بيماري مي تواند آنقدر خفيف باشد که تشخيص داده نشود. در بقيه بيماران ظهور مجدد تب بالا و شروع يرقان و اختلال در عملکرد کليه ها رخ مي دهد. در موارد شديد دفع شديد پروتئين در ادرار و تظاهرات خونريزي ظاهر مي شوند. استفراغ بيمار ممکن است سياه و يا حاوي خون تيره باشد. در موارد شديد بيماري در اثر اختلال در عملکرد کبد و کليه و خونريزي مي تواند به مرگ منجر شود.
علائم تب زرد
علایم خفیف:
- تب که به سرعت بالا می رود.
- لرز که حتی با وجود افزایش دمای اتاق نیز میتواند وجود داشته باشد.
- سردردهای مداوم
- تهوع و استفراغ : بیمار ممکن است میل به غذا نداشته باشد، ولی در عوض باید مقدار زیادی مایعات که سرشار از مواد مغذی و ویتامین هستند را استفاده کند.
- خستگی
علایم شدید:
مشکلات قلبی و کلیوی و کبدی (نارسایی کلیه و کبد)، خونریزی داخل پوستی، تپش قلب، پشتدرد و یبوست.
مراحل تبزرد
علایم این بیماری دو مرحله دارد:
مرحله حاد:
علایمی مانند تب، سردرد، دردهای عضلانی به خصوص در قسمت پشت و ناحیه زانو، استفراغ و تهوع، کم اشتهایی، گیجی، قرمزی چشم و صورت و زبان.
مرحله سمی:
زرد شدن پوست و سفید شدن چشمها (یرقان)
دردهای ناحیه شکم و استفراغ که حتی ممکن است فرد خون بالا بیاورد.
خونریزی بینی و دهان و چشمها
کاهش میزان ادرار
نارسایی کبد و کلیه
اختلالات مغزی شامل توهم، تشنج و یا حتی کما
تشخیص تب زرد
تشخیص این بیماری دشوار است و ممکن است با بیماریهای دیگر مثلا مالاریا، حصبه و تب دانگ اشتباه شود.
تشخیص پزشک بر اساس مشاهده علایم بیمار، آزمایش خون و شرح حال وی و پرسش از او درباره انجام مسافرت به کشورهای مذکور میباشد.
پیشگیری و درمان
هيچ داروي ضد ويروس وجود ندارد،انجام واکسیناسیون جهت مسافرت به مناطق اندمیک توصیه می شود. محافظت فردي در برابر گزش حشرات توصيه مي شود.
چگونه در مسافرت از ابتلای به تب زرد پیشگیری کنید؟
قبل از مسافرت به کشورهای آمریکای جنوبی و آفریقا لازم است:
1- برای پیشگیری از ابتلای به تبزرد واکسن بزنید. این واکسن از ابتلای به تب زرد به مدت 10 سال جلوگیری میکند پس از آن نیاز به واکسن تقویت کننده دارید.
2- گواهینامه واکسینه شدن خود که توسط وزارت بهداشت صادر میشود را به هنگام سفر به کشورهای آمریکای جنوبی و آفریقا به همراه داشته باشید. خیلی از این کشورها بدون گواهینامه واکسینه شدن اجازه ورود به شما را نخواهند داد.
3- اگر شما و یا کودکتان نمیتوانید واکسن بزنید اجازهنامه پزشکی مکتوب از سفارت بگیرید. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها می گوید به کودکان زیر 4 ماه نباید واکسن تب زرد تزریق شود و بهتر است این واکسن در 9 تا 12 ماهگی کودک تزریق گردد.
4- در صورت باردار بودن، داشتن حساسیت به تخم مرغ و یا ابتلای به بیماریهایی نظیر ایدز و یا بیماریهای کاهش دهنده قدرت سیستم ایمنی بدن، از تزریق این واکسن خودداری کنید.
5- از پشهها در کشورهایی که تب زرد در آنها شایع است، دوری کنید. از پشهکش و یا هر وسیله دورکننده پشه و لباسهای آستین بلند و شلوار بلند استفاده کنید.
6- از تور پشه بند در مکانهای باز استفاده کنید.
پایگاه انجمن علمی میکروبیولوژی تحت مالکیت دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج میباشد.